حاملگی مولار یا بارداری پوچ از مشکلاتی هستند که ممکن است در هفته‌های نخست، شبیه یک بارداری طبیعی آغاز شوند؛ اما چه نشانه‌هایی می‌توانند زنگ خطر باشند؟ این دو وضعیت یکسان نیستند. در حاملگی مولار، بافت جفت به‌طور غیرطبیعی رشد می‌کند درحالی‌که در بارداری پوچ، کیسه بارداری تشکیل می‌شود اما جنین رشد نمی‌کند از همین رو خونریزی واژینال، تهوع شدید یا توقف علائم بارداری می‌تواند نیاز به بررسی داشته باشد.
علائم و نشانه‌های بارداری پوچ
بارداری پوچ ممکن است در هفته‌های ابتدایی هیچ نشانه مشخصی نداشته باشد و حتی آزمایش بارداری نیز مثبت شود. علائم معمولاً پس از توقف روند بارداری ظاهر می‌شوند، اما تشخیص قطعی تنها با سونوگرافی و نظر پزشک امکان‌پذیر است.
- کاهش یا قطع ناگهانی علائم بارداری مانند تهوع، حساسیت سینه‌ها و خستگی
- مشاهده لکه‌بینی قهوه‌ای، صورتی یا خونریزی واژینال
- دفع لخته خون یا بافت از واژن
- احساس درد و گرفتگی در قسمت پایین شکم
- بروز دردهایی شبیه درد دوران قاعدگی
- رشد نکردن رحم متناسب با سن بارداری
- افزایش نامناسب یا کاهش سطح هورمون بارداری
- دیده نشدن جنین درون کیسه بارداری هنگام سونوگرافی
برای دریافت مشاوره از دکتر لیلا سلطانی بهترین متخصص زنان در غرب تهران فرم زیر را پر کنید.
چه زنانی در معرض خطر ابتلا به بارداری مولار هستند؟
بارداری مولار ممکن است برای هر خانمی اتفاق بیافتد اما احتمال بروز آن در برخی افراد بیشتر است، داشتن عوامل زیر به معنای ابتلای قطعی نیست و تنها می‌تواند میزان خطر را افزایش دهد.
- زنانی که بیشتر از ۴۰ سال سن دارند، بیشتر در معرض بارداری مولار کامل قرار می‌گیرند.
- نوجوانانی که در سنین بسیار پایین باردار می‌شوند نیز ممکن است با خطر بیشتری روبه‌رو باشند.
- زنانی که سابقه یک بارداری مولار دارند، نسبت به سایر افراد احتمال بیشتری برای تکرار این وضعیت خواهند داشت.
- افرادی که دو یا چند بار بارداری مولار را تجربه کرده‌اند، با احتمال بالاتری برای تکرار آن روبه‌رو هستند و به پیگیری دقیق‌تری نیاز دارند.
حاملگی مولار چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص حاملگی مولار با بررسی علائمی مانند خونریزی واژینال، تهوع شدید یا بزرگ‌تر بودن رحم نسبت به سن بارداری آغاز می‌شود و پزشک برای بررسی دقیق، سونوگرافی واژینال انجام می‌دهد. به طور معمول در حاملگی مولار کامل جنینی دیده نمی‌شود و بافت‌های غیرطبیعی داخل رحم قابل مشاهده‌اند؛ اما در نوع ناقص ممکن است بخشی از جنین یا جفت غیرطبیعی وجود داشته باشد.
علوه بر آن آزمایش خون برای اندازه‌گیری هورمون بارداری یا بتا اچ‌سی‌جی نیز به تشخیص کمک می‌کند، زیرا سطح این هورمون در بسیاری از موارد بالاتر از حد انتظار است. پس از تخلیه رحم، نمونه بافتی در آزمایشگاه بررسی می‌شود تا تشخیص و نوع حاملگی مولار تایید شود سپس سطح هورمون بارداری طی آزمایش‌های منظم پیگیری می‌شود تا از باقی نماندن بافت مولار اطمینان حاصل شود.
درمان حاملگی پوچ
پس از تایید حاملگی پوچ با سونوگرافی و بررسی پزشک، روش مناسب برای خارج شدن بافت بارداری از رحم انتخاب می‌شود که وضعیت عمومی فرد، میزان خونریزی، سن بارداری و ترجیح بیمار در انتخاب روش درمان نقش دارند.
درمان انتظاری
اگر بیمار وضعیت پایداری داشته باشد و خونریزی شدید یا نشانه عفونت وجود نداشته باشد، پزشک ممکن است مدتی صبر کردن را پیشنهاد دهد. در این روش، بدن بدون مصرف دارو یا انجام جراحی بافت بارداری را دفع می‌کند البته زمان شروع این فرایند قابل پیش‌بینی نیست و پیگیری پزشکی اهمیت دارد.
درمان دارویی
درمان دارویی با تجویز پزشک به رحم کمک می‌کند تا بافت بارداری را دفع کند. پس از مصرف دارو معمولا خونریزی، گرفتگی و دردهایی شبیه قاعدگی یا شدیدتر ایجاد می‌شود البته که این داروها نباید به‌صورت خودسرانه مصرف شوند و ممکن است پس از درمان، سونوگرافی یا آزمایش تکمیلی لازم باشد.
تخلیه رحم با روش جراحی
اگر خونریزی شدید باشد، نشانه‌های عفونت وجود داشته باشد یا روش‌های دیگر موثر نباشند، تخلیه رحم پیشنهاد می‌شود. در این روش بافت بارداری معمولا با مکش از رحم خارج می‌شود.
پیگیری بعد از درمان
پس از هر روش درمانی، پزشک ممکن است سونوگرافی یا آزمایش هورمون بارداری را برای اطمینان از تخلیه کامل رحم درخواست کند. خونریزی بسیار شدید، تب، ترشحات بدبو، درد شدید یا ضعف و سرگیجه نیازمند مراجعه فوری به مرکز درمانی است.
در انتها…
بارداری مولار اگرچه یک وضعیت غیرطبیعی در روند بارداری است، اما با تشخیص به‌موقع و پیگیری منظم پزشکی می‌توان آن را به‌خوبی مدیریت کرد. بررسی علائم، انجام سونوگرافی و آزمایش‌های لازم در تشخیص این وضعیت اهمیت زیادی دارد و پس از درمان نیز اندازه‌گیری دوره‌ای هورمون hCG برای اطمینان از پاک شدن کامل بافت مولار ضروری است علاوه بر تمامی موارد ذکر شده رعایت توصیه‌های پزشک و ادامه پیگیری‌ها، احتمال بروز عوارض را کاهش می‌دهد و زمینه را برای تصمیم‌گیری مطمئن‌تر درباره بارداری‌های آینده فراهم می‌کند.
e