درمان کیست تخمدان + روش‌ها و زمان مراجعه به پزشک

درمان کیست تخمدان همیشه به معنای انجام جراحی نیست؛ نوع کیست، اندازه آن و شرایط جسمی فرد در انتخاب مسیر درمان نقش مهمی دارند. گاهی یک کیست کوچک بدون ایجاد مشکل خاصی از بین می‌رود، اما در برخی شرایط نیاز به پیگیری دقیق‌تر یا درمان تخصصی وجود دارد. شناخت علائم و مراجعه به پزشک در زمان مناسب، از تاخیر در تشخیص مشکلات مهم‌تر جلوگیری می‌کند. دکتر لیلا سلطانی با بررسی شرایط هر بیمار و ارزیابی نوع کیست، مسیر درمان مناسب را متناسب با وضعیت او مشخص می‌کند. در این مقاله با مهم‌ترین روش‌های درمان کیست تخمدان، زمان نیاز به پیگیری پزشکی و عواملی که در انتخاب درمان موثر هستند آشنا می‌شوید.

چه روش درمانی معمولا برای کیست تخمدان تجویز می‌شود؟ 

در واقع روش‌های درمانی برای کیست تخمدان بسته به نوع، اندازه و علائم کیست متفاوت است. اگر کیست کوچک و بدون علائم باشد، پزشک ممکن است توصیه کند که چند ماه منتظر بمانید و کیست را با سونوگرافی‌های منظم پیگیری کنید. اگر کیست‌های عملکردی مکرر ایجاد شوند، پزشک قرص‌های ضدبارداری هورمونی را برای تنظیم قاعدگی و جلوگیری از تشکیل کیست‌های جدید تجویز کند. در نهایت در صورتی که کیست بزرگ باشد، درد زیادی ایجاد کند، مشکوک به بدخیمی باشد یا پس از چند ماه از بین نرود، حتما با جراحی درمان می‌شود.

برای دریافت راهنمایی و مشاوره تخصصی از دکتر لیلا سلطانی فرم زیر را تکمیل و ارسال کنید.

سه فاکتور مهم در درمان کیست تخمدان

تخمدان ها ارگان های لوبیایی شکلی می باشند که بخشی از سیستم دستگاه تناسلی را تشکیل می دهند. سطح تخمدان ها از یک لایه کورتکس پوشیده شده است. خانم ها دارای دوتخمدان هستند که این تخمدان ها در طی سیکل قاعدگی هر 28 روز، تخمک آزاد می کنند. تخمدان ها علاوه برآزاد سازی تخمک وظایفی همچون آزاد کردن هورمون های جنسی استروژن و پروژسترون را نیز به عهده دارند. برای درمان این عارضه پزشک معالج معمولا سه فاکتور مهم را در نظر می گیرد:

• اندازه و ظاهر کیست
• علائم بالینی بیمار
• سن بیمار و اینکه بیمار در دوران یائسگی قرار دارد یا خیر

روشهای درمان کیست تخمدان

انتخاب روش درمان کیست تخمدان به نوع و اندازه کیست، علائم فرد و نتیجه سونوگرافی بستگی دارد. برخی کیست‌ها خودبه‌خود برطرف می‌شوند، اما کیست‌های پایدار، بزرگ یا علامت‌دار ممکن است به درمان نیاز داشته باشند.

درمان دارویی

اگر قاعدگی یک خانم به دلیل وجود کیست تخمدان قطع شده باشد، درمان کیست تخمدان از طریق درمان دارویی و یا جراحی انجام می‌گیرد. اگر تغییری در اندازه‌ی کیست تخمدان ایجاد شود (بزرگتر شود) باید فوراً درمان دارویی یا عمل جراحی انجام شود. در این مدت توصیه می‌شود که بیمار از مصرف نوشیدنی‌های الکلی یا کافئین دار یا مصرف دخانیات جدا دوری کند. همچنین توصیه می‌شود که بیمار آب فراوان بنوشد تا سموم از بدن او دفع شوند.

در برخی مواقع از روش‌های درمانی دارویی استفاده می‌شود. استفاده از قرص‌های ضد بارداری (داروهای هورمونی) می‌تواند یک راه درمانی برای از بین بردن کیست باشد. در حقیقت داروهای هورمونی باعث از بین رفتن کیست‌ها نمی‌شوند، حجم کیست‌ها را کاهش نمی‌دهند و هیچ تغییری در آن ها ایجاد نمی‌کنند. بلکه باعث می‌شوند هیچ گونه کیست جدیدی در تخمدان یا روی آن تشکیل نشود.

درمان جراحی کیست تخمدان

جراحی کیست تخمدان زمانی انجام می‌شود که کیست‌ها بزرگ، دردناک، پیچیده یا مشکوک به نوع بدخیمی باشند. این جراحی به دو روش اصلی انجام خواهد شد که در ادامه توضیح می‌دهیم.

جراحی لاپاراسکوپی کیست تخمدان  

این روش معمولا برای کیست‌های کوچکتر و غیر پیچیده استفاده می‌شود. در لاپاراسکوپی کیست تخمدان، بهترین متخصص زنان چند برش کوچک در شکم ایجاد کرده و با استفاده از یک دوربین کوچک (لاپاراسکوپ) و ابزارهای جراحی کیست را از تخمدان جدا می‌کند. این روش کم‌تهاجمی است و بیمار معمولاً بهبودی سریعی در دوره نقاهت دارد.

جراحی لاپاراتومی کیست تخمدان         

این روش برای کیست‌های بزرگتر، پیچیده یا مشکوک به سرطانی بودن نیز استفاده می‌شود. در لاپاراتومی، برشی بزرگ‌ در ناحیه شکم ایجاد می‌شود و کیست به‌ طور کامل از تخمدان خارج می‌شود. این روش نیاز به بستری طولانی ‌تری در بیمارستان دارد و دوره بهبودی نیز بیشتر طول می‌کشد.

بیشتر بخوانید: پارگی کیست تخمدان

اهمیت درمان به موقع کیست تخمدان

درمان کیست تخمدان می‌تواند مزایای زیادی داشته باشد که به بهبود سلامت و کیفیت زندگی بیمار کمک می‌کند. برخی از مزایای اصلی به شرح زیر است:

• یکی از مهم‌ترین مزایای درمان کیست تخمدان، کاهش یا از بین بردن درد و ناراحتی ناشی از کیست است.
• درمان از بروز عوارض جدی مانند پیچ‌ خوردگی تخمدان، ترکیدن کیست یا عفونت جلوگیری می‌کند.
• درمان می‌تواند به بهبود توانایی باردار شدن کمک کند، به‌ویژه در مواردی که کیست‌ها مرتبط با سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)  باشند.
• درمان و حذف کیست‌های مشکوک می‌تواند خطر بروز سرطان تخمدان را کاهش دهد.
• تنظیم چرخه قاعدگی و کاهش علائم مرتبط از دیگر مزایای درمان این بیماری برای بانوان است.
• با کاهش درد، ناراحتی و اضطراب ناشی از کیست تخمدان، بیمار می‌تواند کیفیت زندگی بهتری داشته باشد و به فعالیت‌های روزمره خود با آسودگی بیشتری ادامه دهد.

عدم درمان کیست تخمدان چه عوارضی دارد؟

هرچند بسیاری از کیست‌های تخمدان بی‌ضرر هستند و خود به ‌خود از بین می‌روند، اما در صورت داشتن علائم یا شرایط نگران ‌کننده، پیگیری و درمان توسط پزشک ضروری است تا از بروز عوارض جلوگیری شود. عوارض عدم درمان کیست تخمدان عبارتند از:

• پیچ‌خوردگی تخمدان (تورشن تخمدان)
• ترکیدن کیست (راپچر کیست)
• عفونت‌های گسترده‌
• مشکلات باروری
• خطر تبدیل به سرطان
• عدم تخمک‌ گذاری منظم
• قاعدگی‌های نامنظم، سنگین یا دردناک
• مشکلات گوارشی، مشکلات ادراری یا درد در ناحیه کمر

پیشگیری از ایجاد کیست تخمدان

برای همه انواع کیست تخمدان راهی برای پیشگیری قطعی وجود ندارد. بااین‌حال، در برخی افراد می‌توان احتمال تشکیل کیست‌های مرتبط با تخمک‌گذاری را کاهش داد و با پیگیری علائم، کیست‌ها را زودتر شناسایی کرد.

تغییر سبک زندگی و تغذیه

یکی از مهم ترین روش های پیشگیری از کیست تخمدان، پرهیز از خوردن برخی از مواد غذایی مانند فست فود ها می باشد. متاسفانه دردنیای امروز و حرکت زندگی به سمت ماشینی شدن باعث شده که فست فود ها جای خود را در وعده های غذایی روزانه ما پر رنگ کنند. بنابراین سعی کنید تا می توانید از مواد غذایی سالم با فیبر بالا و همچنین از میوه ها و سبزیجات تازه استفاده نمایید.

ورزش

امروزه بسیاری از مردم در مسافت های کوتاه نیز از ماشین استفاده می کنند که سبب بی تحرکی و چاقی در این افراد می شود. چاقی از موارد مهمی می باشد که موجب تشدید بیماری کیست تخمدان  و سندروم پلی کیستیک می گردد. بنابراین برای غلبه به این مشکل پیاده روی منظم و تقریبا 150 دقیقه در هفته توصیه می شود.

کاهش استرس

استرس و اضطراب باعث افزایش هورمون کورتیزول بر بدن می شودکه در دراز مدت می تواند آسیب های فراوانی به روح و جسم افراد بزند.امروزه ثابت شده که استرس از فاکتور های موثر بر تشکیل کیست در تخمدان می باشد.پس سعی کنید تا جایی که می توانید از محیط های پر استرس دوری کنید.

برای درمان کیست تخمدان به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

برای درمان کیست تخمدان، باید به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. این پزشکان در تشخیص و درمان مشکلات مربوط به سیستم تولید مثل زنان، از جمله کیست‌های تخمدان، تخصص دارند. اگر کیست تخمدان شما به جراحی نیاز داشته باشد، متخصص زنان و زایمان قادر به انجام جراحی‌های مورد نیاز مانند لاپاراسکوپی یا لاپاراتومی است.

همچنین، در صورت نیاز به درمان‌های دارویی یا هورمونی، متخصص زنان و زایمان می‌تواند داروهای مناسب را تجویز کند و پیگیری‌های لازم را انجام دهد. دکتر لیلا سلطانی به عنوان بهترین متخصص زنان در غرب تهران شناخته شده است که تاکنون نتایج فوق العاده ای را بدون ایجاد عوارض برای بیماران خود رقم زده است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نحوه درمان از ایشان مشاوره بگیرید.

سوالات متداول درمان کیست تخمدان

در نهایت…

درمان کیست تخمدان به نوع، اندازه و علائم آن بستگی دارد. بسیاری از کیست‌ها، به‌ویژه کیست‌های عملکردی، بدون نیاز به درمان خاص و طی چند چرخه قاعدگی برطرف می‌شوند. در موارد دیگر، پزشک داروهایی مانند قرص‌های جلوگیری از بارداری برای تنظیم هورمون‌ها یا جلوگیری از تشکیل کیست جدید تجویز می‌کند. اگر کیست بزرگ، دردناک یا مشکوک به سرطانی بودن باشد، انجام جراحی ضروری است. توجه داشته باشید که تشخیص و درمان به‌موقع کلید اصلی پیشگیری از عوارض جدی به شمار می‌رود.